1. برنامه‌ریزی از کل به جزء

ابتدا هدف بلندمدت را مشخص کن، سپس آن را به ماه‌ها، هفته‌ها و روزها بشکن. مثلاً هدف سالانه پوشش کامل ریاضی تجربی تا پایان اسفند. هدف ماهانه اتمام فصل تابع و مثلثات تا پایان مهر. هدف هفتگی ده ساعت مطالعه ریاضی و صد و پنجاه تست. هدف روزانه دو ساعت ریاضی و سی تست تابع.

2. برنامه باید انعطاف‌پذیر باشد

برنامه‌ای که هیچ جای خطا و جبران ندارد، با اولین اتفاق مثل مهمانی، بیماری یا خستگی فرو می‌ریزد. همیشه پانزده تا بیست درصد زمان هفته را به عنوان ذخیره یا جبران خالی بگذار.

3. اولویت‌بندی دروس

همه دروس ارزش یکسان ندارند. با توجه به ضریب درس در کنکور یا امتحان، نقاط قوت و ضعف شخصی و میزان تسلط فعلی اولویت‌بندی کن. دروس ضعیف اما پرضریب باید زمان بیشتری بگیرند، اما نه به قیمت نادیده گرفتن دروس قوی.

4. بلوک‌بندی زمانی

به جای لیست کردن امروز ریاضی، فیزیک، شیمی، بازه‌های زمانی مشخص کن. مثلاً از هشت تا ده ریاضی مبحث مشتق. از ده و پانزده دقیقه تا دوازده فیزیک حرکت‌شناسی. از دوازده تا دوازده و سی استراحت. از دوازده و سی تا دو شیمی. این روش تمرکز را بالا می‌برد و از سرگردانی جلوگیری می‌کند.

5. برنامه هفتگی بنویس، نه فقط روزانه

برنامه هفتگی دید کلی می‌دهد و امکان توزیع متعادل دروس را فراهم می‌کند. ابتدای هر هفته، مثلاً پنجشنبه شب یا جمعه، برنامه هفته بعد را بنویس.

6. حتماً زمان استراحت و تفریح بگذار

برنامه‌ای که فقط مطالعه باشد، پس از چند روز باعث فرسودگی و دل‌زدگی می‌شود. روزانه حداقل یک ساعت تفریح برنامه‌ریزی‌شده و یک نیم‌روز آزاد در هفته داشته باش.

7. برنامه را هر شب مرور و هر هفته ارزیابی کن

هر شب چک کن چه مقدار از برنامه امروز محقق شد. هر هفته ببین کدام بخش‌ها عقب ماند و چرا. برنامه هفته بعد را اصلاح کن.

بخش سوم: اشتباهات رایج در هدف‌گذاری و برنامه‌ریزی

1. هدف‌های خیلی بزرگ و مبهم. راه‌حل، تقسیم به اهداف کوچک و عددی است.

2. برنامه خیلی فشرده و غیرواقعی. راه‌حل، واقع‌بینی و گذاشتن زمان ذخیره است.

3. نداشتن برنامه جبران. راه‌حل، پیش‌بینی پانزده تا بیست درصد زمان جبران است.

4. تغییر مکرر برنامه. راه‌حل، ارزیابی هفتگی به جای تغییر روزانه است.

5. مقایسه با دیگران. راه‌حل، مقایسه با عملکرد قبلی خود است.

6. فقط نتیجه‌محوری. راه‌حل، تعیین هدف فرایندی در کنار هدف نتیجه‌ای است.

بخش چهارم: تمرین عملی برای دانش‌آموز

1. هدف بلندمدت تحصیلی خود را در یک جمله بنویس.

2. آن را به سه هدف میان‌مدت تا پایان فصل یا ماه بشکن.

3. برای هفته جاری یک برنامه ساعتی با بلوک‌های زمانی بنویس.

4. در انتهای هفته درصد تحقق برنامه را محاسبه کن و دلیل انحرافات را یادداشت کن.